Proaktywna strategia zarządzania elementami infrastruktury drogowej

IBDiM – seria „S” Studia i Materiały, zesz. 82, 2019 r.

Autor: prof. IBDiM dr hab. inż. Adam Zofka

Przewodnią tematyką niniejszej monografii jest proaktywna strategia zarządzania elementami infrastruktury drogowej. Taka strategia polega przede wszystkim na prewencji uszkodzeń poprzez prognozowanie funkcjonalności i racjonalne zarządzanie ryzykiem. Efektem tak zdefiniowanej strategii są działania, które w świadomy i kontrolowany sposób pozwalają na zapewnienie odpowiedniego poziomu usług, przygotowanie infrastruktury na przyszłe wyzwania oraz spełnienie nadrzędnych celów organizacji zarządczej. Proaktywna strategia jest alternatywną do tradycyjnej reaktywnej strategii, według której działania naprawcze są podejmowane dopiero po wystąpieniu awarii. Reaktywna strategia postępowania w zarządzaniu infrastrukturą drogową doprowadziła w wielu krajach rozwiniętych do obecnego kryzysu stanu infrastruktury oraz ogromnych kosztów zaległych niezbędnych do przywrócenia stanu zadowalającego. Dzisiaj w tych krajach następuje zwrot w kierunku proaktywnej strategii, aczkolwiek jej wprowadzenie jest najbardziej skuteczne w momencie, gdy infrastruktura jest relatywnie nowa tak, jak ma to miejsce w przypadku Polski, przynajmniej na poziomie dróg krajowych i wojewódzkich. W szerszym kontekście proaktywna strategia powinna być wprowadzona we wszystkich etapach cyklu życia aktywów, czyli już od fazy koncepcji i planowania inwestycji, aż po utylizację i recykling.

Monografia składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza część zawiera omówienie i porównanie różnych strategii zarządzania aktywami materialnymi i niematerialnymi. Przedstawiono odpowiednie mechanizmy i architekturę procesów zarządzania, w których można wykorzystać strategię proaktywną. Przedstawiono także potencjalne wyzwania oraz bariery uniemożliwiające trwałe wdrożenie proaktywnego systemu zarządzania. Druga część monografii jest poświęcona wybranym elementom proaktywnego systemu zarządzania nawierzchniami drogowymi.
Każdy podrozdział najpierw ogólnie omawia dany element systemu, po czym podane są autorskie przykłady powiązanych opracowań. Na zakończenie monografii, w załączniku, umieszczono autorskie zestawienie słownictwa wykorzystywanego w tematyce zarządzania i utrzymania infrastruktury drogowej, zarówno w języku polskim, jak i z odpowiednikami w języku angielskim.

W niniejszej monografii wykazano na konkretnych przykładach szereg bezsprzecznych zalet proaktywnej strategii zarządzania elementami infrastruktury drogowej. Należy być przekonanym, że taka strategia będzie coraz częściej wykorzystywana w Polsce. Z punktu widzenia społeczeństwa podniosłoby to poziom dostępnych usług infrastrukturalnych, a zarządcy uzyskaliby dostęp do racjonalnych procesów, których efektem byłaby zrównoważona gospodarka majątkiem drogowym.